Union Budget 2026: केंद्रीय अर्थसंकल्प 2026–27 मध्ये वैयक्तिक आयातदारांसाठी कस्टम ड्यूटी 20% वरून 10% झाली. मोबाइल, टॅबलेट, टीव्ही, एसी आयात करणाऱ्यांना हजारो रुपयांची बचत शक्य, जाणून घ्या कशी.
नवी दिल्ली : अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी आज, १ फेब्रुवारी या दिवशी, केंद्रीय अर्थसंकल्प 2026–27 (Union Budget 2026) सादर केला. या बजेटमध्ये देशांतर्गत उत्पादनाला बळकटी देणे, कररचना सुलभ करणे आणि ग्राहकांना थोडा दिलासा देणे यावर भर होता. या घोषणांमध्ये मोबाइल, टॅबलेट, टीव्ही आणि एअर कंडिशनरसारख्या इलेक्ट्रॉनिक वस्तूंच्या आयातावर होणाऱ्या करांतील बदल हा सर्वसामान्यांचा लक्ष वेधून घेणारा भाग आहे.
याअंतर्गत, वैयक्तिक वापरासाठी आयात होणाऱ्या वस्तूंवरील मूलभूत कस्टम ड्यूटी २०% वरून १०% करण्याचा महत्वाचा निर्णय घेतला असून, याचा परिणाम आयात केलेल्या इलेक्ट्रॉनिक वस्तूंवरील एकूण कर भारात होणाऱ्या कपातीलद्वारे जाणवेल. या निर्णयाचा अधिकृत स्रोत म्हणजे केंद्र सरकारचे प्रेस इन्फॉर्मेशन ब्यूरो — त्यात वैयक्तिक वापरासाठी आयात करणाऱ्या वस्तूंवरील टैरिफ दर कमी करण्याबाबत स्पष्ट नोंद आहे.
प्रत्यक्ष बचत किती होऊ शकते?
कर कपात झाल्यामुळे दुकानातील किंमत त्वरित कमी होईलच असे नाही, परंतु आयातीच्या वेळी लागू होणाऱ्या करांच्या प्रमाणात फरक होत असल्याने एकूण खर्चात बचत होण्याची शक्यता वाढते. याचे विशिष्ट उदाहरणं पुढीलप्रमाणे:
एअर कंडिशनर (AC)
समजा ₹40,000 किंमतीचा एसी आयात केला जातो.
पूर्वी 20% ड्यूटी असल्यास बेसिक कस्टम ड्यूटी ₹8,000 इतकी होती; इतर करांसह एकूण कर अंदाजे ₹27,584 पर्यंत जाऊ शकत होता.
आता 10% ड्यूटी असल्यास बेसिक कस्टम ड्यूटी ₹4,000 आणि इतर करांसह एकूण कर अंदाजे ₹21,952 इतका होतो.
अशा प्रकारे साधारण ₹5,600 इतकी एकूण बचत शक्य ठरते.
स्मार्टफोन आणि टॅबलेट
मोबाइल व टॅबलेट हे सर्वाधिक आयात होणाऱ्या उपकरणांमध्ये येतात.
₹30,000 किंमतीचा मोबाईल आयात केल्यास फक्त बेसिक कस्टम ड्यूटीमध्ये सुमारे ₹1,500 इतकी बचत होऊ शकते.
इतर करांचा विचार केल्यास एकूण बचत ₹1,500 ते ₹2,000 किंवा त्यापेक्षा अधिकपर्यंत जाऊ शकते.
या बचतीमुळे परदेशातून मागवलेले फोन व टॅबलेट तुलनेने स्वस्त पडू शकतात. तसेच, आयात घटक स्वस्त झाल्यास देशांतर्गत तयार होणाऱ्या फोनची किंमतही स्पर्धात्मक होऊ शकते.
टीव्ही
टीव्हीवरही समान ड्यूटी कपात लागू होते.
₹50,000 किंमतीचा आयातित टीव्ही घेतल्यास फक्त बेसिक ड्यूटीमध्ये सुमारे ₹2,500 इतकी बचत होऊ शकते.
परंतु टीव्हीच्या अंतिम किमतीवर जागतिक बाजारभाव, चिप्स किंवा मेमरी पार्ट्स यांच्या किमतीतील बदल यांचा परिणाम राहू शकतो. त्यामुळे प्रत्यक्षात दुकानातील किंमत किती कमी होते, हे कंपनीनिहाय बदलू शकते.
साधारण परिणाम आणि पुढील शक्यता
आयात ड्यूटी कमी झाल्याने स्मार्टफोन, टॅबलेट, टीव्ही यांसारख्या उपकरणांच्या आयातीवर ₹1,500–₹2,000 किंवा अधिकपर्यंत बचतची शक्यता उभरून येते.
एसीसारख्या महागड्या यंत्रणांवर शेकडो रुपयांची वाचवणूक शक्य.
परदेशातून खरेदी किंवा आंतरराष्ट्रीय ई-कॉमर्सद्वारे मागवलेल्या वस्तूंवरही हा फरक लागू होतो; त्यामुळे ई-शॉपिंग करणाऱ्यांना थेट फायदा होऊ शकतो.
एकंदर परिणाम हे या बचतींना दुकानदार किंवा उत्पादक कितपत पुढे देतात, आणि जागतिक बाजारातील इतर घटक कसे बदलतात, यावर अवलंबून राहील.
या ड्यूटी कमी करण्याचा निर्णय देशांतर्गत आयातावर कमी खर्च आणि ग्राहकांतर्गत किंमतीतील स्पर्धात्मकता वाढविण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचा मानला जाऊ शकतो.
