Monsoon 2026 Forecast India : भारतीय हवामान विभागाने २०२६ च्या नैऋत्य मान्सूनचा पहिला अंदाज जाहीर केला आहे. त्यानुसार यंदा देशात ९२ टक्के पावसाची शक्यता आहे. एल निनोचा परिणाम मर्यादित राहणार असल्याची माहिती देण्यात आली आहे.
नवी दिल्ली : भारतीय हवामान विभागाने (IMD) १३ एप्रिल रोजी नैऋत्य मान्सून २०२६ संदर्भातील पहिला अधिकृत अंदाज जाहीर केला आहे. यानुसार, यंदा देशात सरासरीच्या सुमारे ९२ टक्के पर्जन्य होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली असून, हा अंदाज सामान्यपेक्षा कमी पावसाच्या श्रेणीत मोडतो.
👉 ताज्या घडामोडींसाठी वाचा – महाराष्ट्र
पृथ्वी विज्ञान मंत्रालयाचे सचिव डॉ. एम. रविचंद्रन यांनी नवी दिल्ली येथे झालेल्या पत्रकार परिषदेत हा अंदाज जाहीर केला. यावेळी भारतीय हवामान विभागाचे महासंचालक डॉ. एम. मोहापात्रा देखील उपस्थित होते. एकूणच, २०२६ चा मान्सून सामान्यपेक्षा किंचित कमी राहण्याचा अंदाज असला तरी, एल निनोचा प्रभाव मर्यादित राहणार असल्यामुळे परिस्थिती गंभीर होण्याची शक्यता सध्या दिसत नाही. आगामी काळात हवामान विभागाकडून दिल्या जाणाऱ्या अद्ययावत अंदाजांवर लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
‘सामान्यपेक्षा कमी पाऊस’ म्हणजे काय?
हवामान विभागाच्या निकषांनुसार, देशात सरासरी पर्जन्यमानाच्या ९० ते ९५ टक्के दरम्यान पाऊस झाल्यास त्याला ‘सामान्यपेक्षा कमी’ (Below Normal) अशी श्रेणी दिली जाते. यंदाचा 92 टक्क्यांचा अंदाज याच श्रेणीत येतो.
जून ते ऑगस्ट काळात परिस्थिती स्थिर राहणार
हवामान विभागाचे महासंचालक डॉ. मोहापात्रा यांच्या माहितीनुसार, जून, जुलै आणि ऑगस्ट महिन्यांत पावसाची स्थिती तुलनेने सामान्य राहण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे खरीप हंगामाच्या सुरुवातीला मोठा अडथळा येण्याची शक्यता कमी असल्याचे संकेत मिळत आहेत.
‘एल निनो’चा प्रभाव किती?
हवामान तज्ज्ञांच्या मते, जुलै ते सप्टेंबर दरम्यान ‘एल निनो’ परिस्थिती सक्रिय राहू शकते. मात्र, त्याच काळात भारतीय महासागरात सकारात्मक (Indian Ocean Dipole – IOD) स्थिती निर्माण होण्याची शक्यता असल्याने: एल निनोचा नकारात्मक परिणाम मोठ्या प्रमाणात कमी होऊ शकतो. देशातील पर्जन्यमानावर त्याचा परिणाम मर्यादित राहण्याची शक्यता आहे.
👉 आजचे राशी भविष्य वाचा – राशी भविष्य
शेती आणि अर्थव्यवस्थेवर काय परिणाम?
मान्सून हा भारतीय अर्थव्यवस्थेचा कणा मानला जातो. विशेषतः खरीप पिकांसाठी पावसाचे महत्त्व असल्याने ग्रामीण अर्थव्यवस्था आणि पाणीसाठ्यावर थेट परिणाम होतो. पावसाचे प्रमाण कमी राहिल्यास काही भागात उत्पादनावर परिणाम होऊ शकतो. तथापि, सुरुवातीच्या महिन्यांत पावसाची स्थिती सामान्य राहणार असल्याने शेतकऱ्यांसाठी मिश्र पण नियंत्रणात राहणारी परिस्थिती राहण्याची शक्यता आहे.
— प्रतिनिधी, महालोकवार्ता
